จากกระแสการแชร์ข้อมูลเรื่องการทำวิจัยแพ้กุ้งของ อ.ดร.นพ.สิระ นันทพิศาล (หมอก้อง) หัวหน้าโครงการวิจัยเรื่อง “แพ้กุ้ง” ซึ่งเป็นโครงการวิจัยร่วมระหว่าง คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ความเป็นเลิศทางด้านโรคภูมิแพ้ โรคหืด และโรคระบบหายใจ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ และคณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล

ธรรมศาสตร์สุดสุด จึงไม่พลาด ขอรวมพลคนอยากชนะกุ้ง มาร่วมกันหาคำตอบเกี่ยวกับปริศนาการแพ้กุ้ง

และถือโอกาสนี้เชิญชวนน้องๆ นักศึกษา และประชาชนทั่วไปทุกท่านที่มีประวัติแพ้กุ้ง มาร่วมเป็นส่วนหนึ่งของฐานข้อมูลผู้แพ้กุ้งที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เพื่อการวิจัยก้าวไปสู่การรักษาในอนาคต

ด้วยการทำแบบสอบถามตามลิงค์นี้ https://bit.ly/2V9Cvp4

‘กุ้ง’ มีอะไร ทำไมเกิดอาการ ‘แพ้’ 

ส่วนประกอบของ ‘กุ้ง’ ที่เรากินประจำคือ
บริเวณกล้ามเนื้อลำตัว หรือเนื้อกุ้ง ที่ยิ่งสดยิ่งเด้ง หวาน (หิวเลย…)

ซึ่งในเนื้อกุ้งมีโปรตีนหลากหลายชนิด
โดยมีปริมาณโปรตีนแต่ละชนิดจะแตกต่างกันตามแต่ละสายพันธุ์ของกุ้ง

อีกส่วนที่เด็ดที่สุดอีกอย่างของกุ้ง 
อยู่ใน ‘หัวกุ้ง’ ก็คือ ‘มันกุ้ง’ แต่จริงๆ แล้วมันกุ้งคือ ตับและตับอ่อนของกุ้ง

ในคนที่มีอาการแพ้กุ้งนั้น เกิดจากอยู่ๆ ร่างกายก็สร้างภูมิคุ้มกันที่ทำให้เกิดอาการแพ้ ที่มีความจำเพาะต่อโปรตีนในเนื้อกุ้ง โดยสาเหตุนั้นยังไม่มีใครทราบ และที่สำคัญ ส่วนผู้ที่แพ้กุ้ง มักเคยกินกุ้งได้มาก่อน

คนแพ้กุ้งส่วนใหญ่ จะแพ้โปรตีน Tropomyosin ที่มีอยู่ในกุ้งทุกพันธุ์ ไม่ว่าจะสุกหรือดิบ
แต่ก็มีบางคนที่แพ้โปรตีนที่มีในกุ้งเฉพาะสายพันธุ์
บางคนก็แพ้เฉพาะโปรตีนที่ยังไม่ผ่านความร้อน ทำให้กินกุ้งดิบ หรือกุ้งกึ่งสุกกึ่งดิบไม่ได้
(โปรตีนในเนื้อกุ้งจะเปลี่ยนคุณสมบัติเมื่อกุ้งสุก)
บางรายเกิดอาการแพ้เมื่อกินมันกุ้งคู่กับเนื้อกุ้ง
บางรายเกิดอาการแพ้เมื่อกินมันกุ้งอย่างเดียว

อาการแพ้กุ้ง 

อาการแพ้กุ้ง แสดงออกได้ 3 ระบบของร่างกาย

  • ระบบผิวหนัง เช่น ลมพิษ หน้าบวม ปากบวม
  • ทางเดินอาหาร เช่น ปวดท้อง ถ่ายเหลว หรือถ่ายเป็นมูกเลือด
  • ระบบหายใจ เช่น น้ำมูก คัดจมูก หลอดลมตีบตันหรือหายใจเสียงวื้ด

ถ้าเกิดอาการแพ้ตั้งแต่ 2 ระบบขึ้นไป เรียกได้ว่า แพ้รุนแรง (Anaphylaxis) ซึ่งมีความอันตรายถึงชีวิต โดยเฉพาะรายที่เกิด ความดันต่ำ หมดสติ

แต่ถ้าอยากรู้ให้ชัวร์ว่าเราแพ้กุ้งจริงรึเปล่า มีวิธีวินิจฉัยดังนี้ 

  • พบแพทย์เพื่อซักประวัติ 
  • ทดสอบทางผิวหนังด้วยน้ำยาทดสอบ หรือ Skintest
  • ตรวจเลือดหาภูมิแพ้ต่อกุ้ง
  • ทดสอบด้วยการกิน (ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น)

รักษาไม่ได้ แต่ยังมีหวัง

‘งดกินกุ้ง’ คือวิธีป้องกันและรักษาที่ดีที่สุด

ถ้าเผลอกิน ต้องรักษาตามอาการ เช่น กินยาแก้แพ้เมื่อเกิดลมพิษ
แต่ถ้ามีการแพ้ที่รุนแรง ควรพกยาอะดรีนาลิน ซึ่งเป็นยาที่สามารถช่วยชีวิตผู้ป่วยได้ยามฉุกเฉิน

ส่วนการรักษาอาการแพ้นั้น ผู้ป่วยส่วนมากไม่หายจากการแพ้กุ้ง
และจะมีอาการแพ้กุ้งไปตลอดชีวิต
ซึ่งในปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาที่ทำให้หายขาดได้

ส่วนวิธีที่ว่า “ให้กินเยอะๆ จนกว่าจะชนะกุ้ง”
บอกเลยว่านอกจากจะไม่หายแล้ว อาจจะเสียชีวิตเอาได้เลย