มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ก่อตั้งเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2477 จากแนวคิดของศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ที่ต้องการจัดตั้งมหาวิทยาลัยที่เน้นการเรียนการสอนเรื่องประชาธิปไตย เพื่อให้การศึกษา และสร้างความเข้าใจในระบอบการปกครองใหม่ที่เพิ่งถือกำเนิดขึ้นแก่พลเมืองจำนวนมากผู้อยู่ในภาวะกระหายใคร่รู้

ด้วยเหตุนี้มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง จึงเป็นตลาดวิชา
และเป็นมหาวิทยาลัยเปิดแห่งแรกของประเทศไทย

ปัจจุบันธรรมศาสตร์เปิดทำการด้วยกันทั้งหมด 4 ศูนย์ เรียงตามการก่อตั้ง ได้แก่

  • ศูนย์ท่าพระจันทร์
  • ศูนย์รังสิต
  • ศูนย์พัทยา
  • ศูนย์ลำปาง

แต่ละศูนย์จะมีที่มาอย่างไรบ้าง ธรรมศาสตร์สุดสุดรวบรวมมาเสิร์ฟถึงที่แล้วครับ

ศูนย์ท่าพระจันทร์

เดิมการเรียนการสอนของธรรมศาสตร์ ดำเนินอยู่ที่ตึกโรงเรียนกฎหมาย ที่เชิงสะพานผ่านฟ้าพิภพลีลา ก่อนที่จะรวบรวมเงินจากค่าสมัครและค่าเล่าเรียน มาขอซื้อที่ดินบริเวณท่าพระจันทร์ ซึ่งเดิมเป็นที่ของทหาร และปรับปรุงอาคารเดิม พร้อมทั้งสร้างตึกโดมขึ้นมา

ศูนย์รังสิต

แนวคิดของการขยับขยายมายังทุ่งรังสิตเริ่มต้นในปี 2518 ศาสตราจารย์ ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ เป็นอธิการบดี ท่านเห็นว่าควรที่จะขยายการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์เพิ่ม เพราะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีส่วนสำคัญในการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาสังคม แต่พื้นที่ท่าพระจันทร์ ซึ่งมีเนื้อที่อยู่ประมาณ 49 ไร่ ไม่เพียงพอต่อการขยายตัว
มหาวิทยาลัยจึงเจรจาขอใช้ที่ดินนิคมอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม เนื้อที่ประมาณ 2,430 ไร่ ที่รังสิต เพื่อสนองรับการขยายตัวของมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จึงขยายออกไปที่รังสิต เรียกว่า มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ซึ่งพัฒนาเจริญก้าวหน้ามาจนถึงปัจจุบัน

ศูนย์พัทยา

ในปี 2537 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้พิจารณาก่อตั้งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์พัทยา เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนการสอน การวิจัยและพัฒนาในด้านเทคโนโลยีที่เชื่อมโยงกับการพัฒนาอุตสาหกรรม บริเวณจังหวัดชลบุรีมีความเหมาะสม เนื่องจากเป็นที่ตั้งของอุตสาหกรรมจำนวนมาก
เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2547 จึงให้มีการจัดตั้งงานบริหารศูนย์พัทยา สำนักงานประสานศูนย์การศึกษาภูมิภาคขึ้น โดยปัจจุบันมีการเรียนการสอนในระดับปริญญาตรี คณะวิศวกรรมศาสตร์ 2 หลักสูตร คือ สาขาวิศวกรรมยานยนต์ และสาขาวิศวกรรมซอฟต์แวร์ อีกทั้งยังมีนโยบายให้ มธ. ศูนย์พัทยา เป็น “Green Campus” โดยมหาวิทยาลัยตระหนักถึงความสำคัญในเรื่องดังกล่าวจึงมุ่งเน้นการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainability)

ศูนย์ลำปาง

เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้แก่เยาวชนทางภาคเหนือและภูมิภาคใกล้เคียงได้มีโอกาสเข้าศึกษาในระดับปริญญาบัณฑิต ซึ่งเป็นการสร้างความเข้มแข็ง ความมั่นคงทางวิชาการสู่ภูมิภาค รวมทั้งดำเนินการวิจัย พัฒนาการฝึกอบรม การถ่ายทอดเทคโนโลยีต่างๆ แก่ชุมชน และเพื่อให้นักเรียนในท้องถิ่นไม่ต้องเดินทางไปศึกษาไกลจากภูมิลำเนา
สภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จึงได้มีมติให้ดำเนินการจัดตั้งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ลำปางขึ้น ในวันที่ 8 กรกฎาคม 2539 เปิดการเรียนการสอนครั้งแรกในปีการศึกษา 2541 
ปัจจุบันมีคณะที่เปิดการเรียนการสอนที่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ลำปาง ทั้งหมด 6 คณะ ได้แก่ คณะนิติศาสตร์ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ วิทยาลัยสหวิทยาการ คณะสาธารณสุขศาสตร์ และคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในมาตรฐานที่ทัดเทียมกับมหาวิทยาลัยในกรุงเทพมหานคร